‘Wu wei’ en het bewaken van je beginnersgeest

Tuesday 26-01-2010 14:46 door Joost Steenkamer

De grafiek aan de linkerkant (klik om te vergroten) laat een overzicht zien van de 401 rondjes die ik speelde gedurende de eerste vijf jaar van mijn prof bestaan. Je eerste indruk zegt misschien dat we hier te maken hebben met een wisselvallige en grillige speler. Een speler die van de ene op de andere dag regelmatig een verschil van maar liefst tien slagen in zijn score realiseert. Ja, de feiten liegen niet. Maar is dit ook niet de aard van het spel?

Die 401 scores zijn gemaakt door een mens, iemand wiens prestaties onderhevig zijn aan de wetten van de natuur, eb en vloed, oorzaak en gevolg. Eerlijkheidshalve mogen wij ook niet vergeten dat we hier te maken hebben met, volgens Moe Norman, het geestelijk meest uitdagende spelletje op aarde. Een spel waarin we of onze beste vriend ofwel onze grootste vijand zijn. Een spel waarbij, door verschillende weersomstandigheden, pinposities en tee plaatsingen, de baan nooit twee dagen hetzelfde speelt.

Mensen zeggen dat topsport moeilijk is. Volgens Jan Huijbers, een sportpsycholoog waar ik in het verleden mee gewerkt heb, is dat ook zo. Maar mensen begrijpen niet zo goed waarom. Het is niet moeilijk omdat de bewegingen die je maakt zo moeilijk zijn, of omdat het zo zwaar is om zo gedisciplineerd te leven. Nee, topsport is moeilijk omdat je gedisciplineerd moet leven als een prof en toch je beginnersgeest heel moet houden.

Volgens Jan is je ware talent nog altijd te vinden in de mentaliteit die je had toen je met de sport begon. De onbevangenheid, de vanzelfsprekendheid en het plezier waarmee je het spel toen beoefende, dat is je beginnersgeest. Die te bewaren door alles heen is pas echt moeilijk. En toch is het van cruciaal belang als je je eigen top wilt bereiken.

Een aantal keren ben ik mijn beginnersgeest compleet kwijtgeraakt. Zoveel techniek, tactiek en trainingsmethodiek. Zoveel ernst, onzekerheid en verantwoordelijkheid. Zoveel gezonde voeding en op tijd naar bed. Niet roken, niet drinken. Zoveel discipline en opoffering. Bij zoveel controle is het moeilijk om je beginnersgeest te behouden. Daar is een speciale inspanning voor nodig. Maar zelfs die inspanning kan te veel zijn.

In zo’n situatie kan je daarom het beste helemaal geen inspanning leveren. Niets doen, op het strand gaan liggen en je clubs ergens ophangen. In het taoïsme komt het fenomeen ‘niets doen’ regelmatig aan de orde. Wu wei is een grondstelling in het taoïsme. Het betekent dat je niet moet handelen tegen de aard der dingen in. In de vijf stappen voor onderweg, waar ik in mijn boek over schrijf, correspondeert dit met stap 1: Begin vanuit innerlijke stilte en keer tussentijds terug naar het neutrale moment

Mocht jij, de lezer, je beginnersgeest ook een keer finaal kwijt zijn dan volgen hieronder een aantal praktische tips:

1. Ga met je luie reet op het strand liggen en doe niets (daarna boekte ik mijn grootste overwinning)
2. Check je verwachtingspatroon, hoe realistisch zijn je doelstellingen?
3. Speel de eerst volgende maandbeker met niet meer dan vijf clubs.
4. Kleed je anders dan anders, draag een kilt, minirokje of plusfours
5. Probeer het wereld snelheidsrecord negen holes spelen te verbeteren.
6. Sla elke bal met liefde en reageer op het resultaat met een aangeleerde reactie van onverschilligheid.
7. Reciteer verse 63 van Lao-Tse’s Tao Te Ching.
8. Schakel een sportpsycholoog in of lees mijn boek.

Sportieve groet en succes met experimenteren!